Mada hii ni nzito na ina hisia kali, kwa sababu kwa muda mrefu, historia ya Afrika iliandikwa na watu ambao walikuwa na maslahi ya kuifanya Afrika ionekane kama bara ambalo halikuwa na ustaarabu kabla ya ukoloni. Lakini ukweli ni kwamba sayansi, akiolojia, na maandishi ya kale yanaanza kufichua ukweli ambao ulikuwa umefunikwa.
Hapa kuna mambo muhimu ambayo mara nyingi hayapewi kipaumbele katika vitabu vya historia vya Magharibi:
1. Afrika Ndiye “Mama” wa Sayansi na Hisabati
Watu wengi hufundishwa kuwa Wagiriki ndio walioanzisha falsafa na hisabati, lakini rekodi zinaonyesha vinginevyo:
-
Lebombo Bone na Ishango Bone: Hizi ni zana za kale za hesabu zilizopatikana Swaziland na Congo, zikiwa na umri wa zaidi ya miaka 20,000. Hii inathibitisha kuwa Waafrika walikuwa wakifanya mahesabu magumu maelfu ya miaka kabla ya ustaarabu wa Ulaya kuanza.
-
Upasuaji wa Kisasa: Kabla ya wazungu kufika Afrika Mashariki, waganga wa kienyeji nchini Uganda walikuwa tayari wanafanya upasuaji wa C-Section (kujifungua kwa upasuaji) kwa kutumia dawa za kienyeji za kuzuia maumivu na kuzuia maambukizi—wakati huo huo huko Ulaya, upasuaji kama huo ulikuwa ni hukumu ya kifo.
2. Utajiri wa Mansa Musa
Mara nyingi tunasikia kuhusu matajiri kama Jeff Bezos au Elon Musk, lakini mfalme wa Mali, Mansa Musa, anachukuliwa kuwa binadamu tajiri zaidi kuwahi kutokea duniani.
-
Wakati wa safari yake ya kwenda Makka (Hija), aligawa dhahabu nyingi sana nchini Misri kiasi kwamba thamani ya dhahabu ilishuka kwa miaka kumi.
-
Hii inapinga dhana kwamba Afrika imekuwa maskini siku zote; ukweli ni kwamba Afrika ilikuwa kitovu cha biashara ya dhahabu na chumvi duniani.
3. Ustaarabu wa Misri ya Kale ni wa “Kiafrika”
Kuna jitihada kubwa ya kihistoria ya kuwatenganisha Wamisri wa kale na watu weusi wa Afrika (Sub-Saharan Africa).
-
Wasomi wengi wa Magharibi walijaribu kuonyesha kuwa Misri ilikuwa ni ustaarabu wa “Kiarabu” au “Kizungu.”
-
Hata hivyo, tafiti za DNA na sanamu za kale zinaonyesha kuwa waasisi wa Misri ya kale walikuwa na asili ya ndani ya Afrika (Nilotic origins). Mafanikio ya mapiramidi ni matokeo ya akili na maarifa ya Kiafrika.
4. Maktaba na Vyuo Vikuu vya Kale
Kabla ya Oxford au Harvard kuwepo, Afrika ilikuwa na vituo vikubwa vya elimu:
-
Chuo Kikuu cha Sankore (Timbuktu, Mali): Kilikuwa na maelfu ya vitabu na hati (manuscripts) kuhusu astronomia, sheria, na tiba.
-
Wakati wa “Zama za Giza” (Dark Ages) kule Ulaya, Timbuktu ilikuwa nuru ya elimu duniani ambapo wasomi kutoka sehemu mbalimbali walikuja kusoma.
5. Ukuta Mkuu wa Benin (Great Wall of Benin)
Tunafundishwa kuhusu Ukuta Mkuu wa China, lakini mara chache tunasikia kuhusu Ukuta wa Benin (Nigeria ya sasa).
-
Ulikuwa ni mfumo wa kuta na mifereji uliokadiriwa kuwa mrefu mara nne kuliko Ukuta wa China.
-
Uingereza iliuharibu ukuta huu na mji wa Benin mwaka 1897 katika “Punitive Expedition” na kuiba maelfu ya kazi za sanaa za shaba (Benin Bronzes) ambazo hadi leo zipo kwenye makumbusho ya Ulaya.
Ukweli mchungu: Historia haikupotea, bali ilifutwa kwa makusudi ili kuhalalisha utumwa na ukoloni. Ikiwa utaaminisha watu kuwa hawana historia ya maana, inakuwa rahisi kuwatawala.